ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის საგანგაშო განცხადება

 ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა განცხადება გაავრცელა, რომლის თანახმადაც ირანელმა სამხედროებმა ჰორმუზის სრუტეზე სრული კონტროლი დაამყარეს. ინფორმაციას The Times of Israel-ი ავრცელებს.

მედიის ცნობით, ჰორმუზის სრუტე, რომელიც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მარშრუტია გაზისა და ნავთობის გადაზიდვის თვალსაზრისით, სრულად იქნება ჩაკეტილი, ხოლო ნებისმიერ გემს, რომელიც იქ გასვლას შეეცდება, ცეცხლს გაუხსნიან.

„მოცემული დროისთვის ჰორმუზის სრუტე ისლამური რესპუბლიკის საზღვაო ძალების კონტროლის ქვეშაა“, – აღნიშნულია ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის განცხადებაში.

აღსანიშნავია, რომ აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა გუშინ არ გამორიცხა, რომ ჰორმუზის სრუტეში გემებს სამხედრო ხომალდები გააყოლოს, რათა მათი უსაფრთხოება დაიცვას.

რით არის ჰორმუზის სრუტე მნიშვნელოვანი: ირანის კოზირი, რომლითაც გლობალურ ეკონომიკას ემუქრება – “წვეთი ნავთობი არ გავა რეგიონიდან!”

ირა­ნის მუ­ქა­რამ, რომ “ცე­ცხლს წა­უ­კი­დებს” ნე­ბის­მი­ერ გემს, რო­მე­ლიც ჰორ­მუ­ზის სრუ­ტის გავ­ლა და­ა­პი­რებს, მსოფ­ლიო ენერ­გო­ბა­ზა­რი და­აფრ­თხო. თე­ი­რა­ნის გან­ცხა­დე­ბით, ისი­ნი “არ და­უშ­ვე­ბენ რე­გი­ო­ნი­დან ნავ­თო­ბის არ­ცერ­თი წვე­თის გას­ვლას”, რაც პირ­და­პირ საფრ­თხეს უქ­მნის გლო­ბა­ლუ­რი ნავ­თო­ბი­სა და გა­ზის მი­წო­დე­ბის 20%-ს.

• რა­ტომ არის ეს მარ­შრუ­ტი კრი­ტი­კუ­ლი?

ჰორ­მუ­ზის სრუ­ტე მსოფ­ლი­ოს უმ­ნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნე­სი ნავ­თო­ბის სატ­რან­ზი­ტო არ­ტე­რი­აა. მისი სი­ვიწ­რო­ვის გამო (ყვე­ლა­ზე ვიწ­რო წერ­ტილ­ში მხო­ლოდ 33 კმ), იგი ად­ვი­ლად მო­წყვლა­დი წერ­ტი­ლია.

ტვირთბ­რუნ­ვა: დღე­ში სა­შუ­ა­ლოდ 20 მი­ლი­ო­ნი ბა­რე­ლი ნავ­თო­ბი (და­ახ­ლო­ე­ბით 600 მლრდ დო­ლა­რის წლი­უ­რი ბრუნ­ვა)

ძი­რი­თა­დი მო­თა­მა­შე­ე­ბი: სრუ­ტით სარ­გებ­ლო­ბენ ერა­ყი, ქუ­ვე­ი­თი, კა­ტა­რი, სა­უ­დის არა­ბე­თი და თა­ვად ირა­ნი.

მთა­ვა­რი იმ­პორ­ტი­ო­რე­ბი: ნავ­თო­ბის 82% აზი­ის ქვეყ­ნებ­ზე (ჩი­ნე­თი, ინ­დო­ე­თი, ია­პო­ნია) მო­დის.

• რა ხდე­ბა ახლა? – ფა­სე­ბის ნახ­ტო­მი და “დე ფაქ­ტო“ ბლო­კა­და

მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ფი­ზი­კუ­რი ბლო­კა­და ჯერ არ და­წე­სე­ბუ­ლა, ექ­სპერ­ტე­ბი ამ­ბო­ბენ, რომ სრუ­ტე “დე ფაქ­ტო“ ჩა­კე­ტი­ლია.

Brent-ის მარ­კის ნავ­თო­ბის ფას­მა უკვე გა­და­ა­ჭარ­ბა 82 დო­ლარს.

გა­და­ზიდ­ვის ხარ­ჯე­ბი: სუ­პერ­ტან­კე­რის და­ქი­რა­ვე­ბის ფასი ჩი­ნე­თამ­დე რე­კორ­დულ ნიშ­ნუ­ლამ­დე – 400 000 დო­ლა­რამ­დე გა­ი­ზარ­და (გა­სულ კვი­რას­თან შე­და­რე­ბით თით­ქმის გა­ორ­მაგ­და).

შე­ფერ­ხე­ბა: და­ახ­ლო­ე­ბით 150 ტან­კე­რი ამ­ჟა­მად გა­ჩე­რე­ბუ­ლია, რად­გან კომ­პა­ნი­ე­ბი ვერ იღე­ბენ და­ზღვე­ვას მა­ღა­ლი რის­კე­ბის გამო.

• ირა­ნის შე­საძ­ლებ­ლო­ბე­ბი და ალ­ტერ­ნა­ტი­ვე­ბი

ანა­ლი­ტი­კო­სე­ბის აზ­რით, ირანს სრუ­ტის ჩა­კეტ­ვა შე­უძ­ლია სა­ზღვაო ნაღ­მე­ბის, სწრა­ფი კა­ტარ­ღე­ბი­სა და წყალ­ქვე­შა ნა­ვე­ბის გა­მო­ყე­ნე­ბით. თუმ­ცა, ამან შე­საძ­ლოა გა­მო­იწ­ვი­ოს აშშ-ის პირ­და­პი­რი სამ­ხედ­რო ჩა­რე­ვა, რო­გორც ეს 80-იან წლებ­ში “ტან­კე­რე­ბის ომის“ დროს მოხ­და. თან გა­სათ­ვა­ლის­წი­ნე­ბე­ლია ისიც, რომ აშშ-ის სამ­ხედ­რო ძა­ლებ­მა ირა­ნის წი­ნა­აღ­მდეგ კამ­პა­ნი­ის ფარ­გლებ­ში, რო­მელ­შიც ათი­ა­თა­სო­ბით ამე­რი­კე­ლი სამ­ხედ­რო მო­სამ­სა­ხუ­რე მო­ნა­წი­ლე­ობს, 17 ირა­ნუ­ლი გემი უკვე გა­ა­ნად­გუ­რეს, – ამის შე­სა­ხებ ახლო აღ­მო­სავ­ლეთ­ში აშშ-ის ძა­ლე­ბის მე­თა­ურ­მა ბრედ კუ­პერ­მა გა­ნა­ცხა­და. “მარ­ტი­ვად რომ ვთქვათ, ფო­კუ­სი­რე­ბუ­ლე­ბი ვართ ვეს­რო­ლოთ ყვე­ლა­ფერს, რა­საც შე­უძ­ლია ჩვენ­კენ სრო­ლა. ჩვენ ასე­ვე ვძი­რავთ ირა­ნის სა­ზღვაო ფლოტს – მთელ სა­ზღვაო ფლოტს. ჯერ­ჯე­რო­ბით, გა­ვა­ნად­გუ­რეთ 17 ირა­ნუ­ლი გემი, მათ შო­რის ყვე­ლა­ზე ოპე­რა­ტი­უ­ლი ირა­ნუ­ლი წყალ­ქვე­შა ნავი, რო­მელ­საც ახლა გვერ­დში ნახ­ვრე­ტი აქვს“, – გა­ნა­ცხა­და კუ­პერ­მა.

მისი თქმით, ათწლე­უ­ლე­ბის გან­მავ­ლო­ბა­ში ირა­ნის რე­ჟი­მი ავიწ­რო­ებ­და სა­ერ­თა­შო­რი­სო გა­და­ზიდ­ვებს.

“დღეს არ­ცერ­თი ირა­ნუ­ლი გემი არ მოძ­რა­ობს არა­ბე­თის ყუ­რე­ში, ჰორ­მუ­ზის სრუ­ტე­ში ან ომა­ნის ყუ­რე­ში. არ გავ­ჩერ­დე­ბით“, – აღ­ნიშ­ნა აშშ-ის ცენ­ტრა­ლუ­რი სარ­დლო­ბის მე­თა­ურ­მა.

• შე­უძ­ლია თუ არა ალ­ტერ­ნა­ტი­ულ მარ­შრუ­ტებს ბლო­კა­დის კომ­პენ­სი­რე­ბა?

სრუ­ტის ჩა­კეტვის მუდ­მივ­მა საფრ­თხემ ყუ­რის ქვეყ­ნე­ბი აი­ძუ­ლა, ნავ­თო­ბის ექ­სპორ­ტის­თვის ალ­ტერ­ნა­ტი­უ­ლი გზე­ბი მო­ე­ძებ­ნათ:

სა­უ­დის არა­ბე­თი: ფლობს 1200 კმ სიგ­რძის მილ­სა­დენს, რო­მელ­საც დღე­ში 5 მი­ლი­ო­ნამ­დე ბა­რე­ლი ნავ­თო­ბის ტრან­სპორ­ტი­რე­ბა შე­უძ­ლია.

არაბ­თა გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი სა­ა­მი­რო­ე­ბი: აქვს მილ­სა­დე­ნი, რო­მე­ლიც შიდა სა­ბა­დო­ებს ომა­ნის ყუ­რე­ში მდე­ბა­რე ფუ­ჯა­ი­რას პორტთან აკავ­ში­რებს და მისი სიმ­ძლავ­რე დღე­ში 1.5 მი­ლი­ონ ბა­რელს აღ­წევს. მი­უ­ხე­და­ვად ამ ინფრას­ტრუქ­ტუ­რი­სა, ექ­სპერ­ტე­ბი მი­იჩ­ნე­ვენ, რომ ალ­ტერ­ნა­ტი­უ­ლი მარ­შრუ­ტე­ბი პრობ­ლე­მას სრუ­ლად ვერ აგ­ვა­რებს. ნავ­თო­ბის სხვა გზით გაშ­ვე­ბის შემ­თხვე­ვა­შიც კი, მსოფ­ლიო ბა­ზარს დღე­ში მა­ინც და­აკ­ლდე­ბა 8-დან 10 მი­ლი­ო­ნამ­დე ბა­რე­ლი ნავ­თო­ბი, რაც გლო­ბა­ლუ­რი ეკო­ნო­მი­კის­თვის მა­ინც მძი­მე დარ­ტყმა იქ­ნე­ბა.

წყა­რო